PROGRAMÒWÔ DEKLARACËJÔ
ZRZESZË PÒLSCZI SZLACHTË

          Òb XX wiek zaszłë stolëmné ë dërżéniowi zmianë w spòdlecznym, pòliticznym ë gòspòdarsczim żëcém Òjropë. Deje jaczi òkôzałë sã ùrojoné, òb pòrãdzesąt lat bez waranié ë barbarzińsczi dzejanié katastrofòwi szkòdë w wielu plónach spòdlecznégò żëcégò przëniosłë. Ne szkòde je apartno widzec we wëższich klasach, w tim téż ù szlachtë. Przez òbadwa swiatowi wòjnë, jak téż przez jinszé wòjnë, a òsoblëwie przez pòbłądzoną ë przesprôwną kòmùnisticzną dejologijã szlachta je mòckò òsłabła. Òb PRL szlachta wëzbëta jak cawny nôród spòdlowich prawów z apartną zwiartoscą bëła wësmiewana, trzëmônô w sôdzach ë prizach, przez domôcëch òdwestańców bëła mòrdowônô, jak téż na niebëcé ë wëmazônié miona w spòdleczné swiądze skôzôna òsta.

          Na proc temù dzél lëdzy jaczi swiąda swòji rózdżi, wôrtnôtë, a téż swòji rolë we spòlëznie miôł, wiernosc temù, a téż bënową zemkłosc ùtrzëmôł. Równak zacht dzél lëdzy we drãdżi codniowoscë; w biôtce ò òbstojenié sã zgùbił. Corôz to barżi zabëwôł ò swòjim pòchòdzenim ë wôrtnotach, co szlachta Repùbliczi, nimò felów co nie są cëze niéżódny grëpie lëdzy, państwù ë nôrodowi dała. Bez półwieczné ògłëpianié lëdzy sekrétne zmianë w mëszlenim spòlëznë zrobiło. To jesz dzysô na ôrt jôdu wchôdô w krëwionëk òglowégò, jak téż swòjnégò żëcégò. Je téż widzec, jëż nastôł ùpôdk wôrtnotów, co bëłë bùdowóné bez całi pòkòlenia najich starków. Dzejania bez jaczi to chcano znikwiec szlachtã ë wôrtnotë na jaczich ta stała, sprawiłë jëż ùwôżanié, ùtcëwòsc, tcza, dobré zwëczi, òbëczajnota, robòta dlô tatczëznë ë patrijoczëzna szłë w zabôczenié.

Temù jëż to tak wëzdrzi chcemë:

- lëdzy ò szlachecczi rózdze, bë razã robic nad ùznôniém wôrtnotów w służbie Nôrodu ë Pòlsczégò Państwa sparłãczëc ë zradzëc,
- kònferencëje, referatë, pòtkaniô, zéńdzeniô na jaczich to sã mdze gôdało ò pòlsczi szlachce, jej dzejach ë dzysdniowëch jiwrach rëchtowac,
- kùlturã ë dobré zwëczi wedle ricerzczégò etosu rozkòscérzac,
- miec apartny bôczënk na młodich lëdzy, zachãcając nëch do rozwiju bez ùczbã, jak téż rzetelné, ùwôżóné prowadzenié,
- łączbã z pòlską szlachtą roznëkóną bez wòjnë ë pòliticzné wëdarzeniô na całi swiat, òsoblëwo za pòrénszą greńcą nawlekac,
- nawléc téż kòntaktë ze stowôrama szlachcëców zza greńcë,
- mieć starã jak téż rozkòscérzac dbã ò dobra materialné ë dëchòwé kùlturë – stôrą bùdowiznã, kùńszt ë warkòwnictwò, môle nôrodné ë familëjné pamiãcé, jakno wôżnëch dzélów szerok rozmiôné pòlsczi kùlturë,
-  badérowaniô nad dzejama swòjëch familëjów przesôdzac,
-  rozszérzac ùsôdzanié szlachecczich rodnëch ë familëjnëch stowôrów, jak téż wspierac te co ju są,
-  w spòdleczné swiądze spòdlowé wôrtnotë Repùbliczi Wielu Nôrodów (jak: tcza, ùwôżanié, miectwò, familëjô, òdpòwiedzalnota, prôwda, lubòta tatczëznë) ùmòcniac,
-  jic procëm kòżdi znance przëwłaszczeniô jak téż kòżdi próbie òklapaniô szlachtë,
-  doprowôdzac do tegò, bë òbrôz pòlsczi szlachtë w spòdleczné swiądze bëł wirklich ë wòlny òd łżë. 

         Chcąc ninia dzejac Më so nijak nie ùmëslëlë apartnéch prawów nazôd dostac, abò so bakòwac, le  bùdując na môgowëch ë òbëczajnëch wôrtnotach chcemë warcëc do pòlsczégò wëcmanowégò żëcégò, tak bë òdgrôwac w nim aktiwną rolã.

Tekst né deklaracëjë ùstanawiono na Zéńdzeniém Nôleżników Zrzeszë Pòlsczi Szlachtë jaczi miôł plac we Warszawie 16 séwnika 2001 r.

PRZÉDNÔ STARNA