I rocznica powstania
Oddziału Związku Szlachty Polskiej
w Białymstoku
Dnia 26
lutego 2005 r. odbyło się spotkanie z okazji pierwszej rocznicy
powstania białostockiego oddziału Związku Szlachty Polskiej.
Uroczystość rozpoczęła się o godzinie 12:00 w Wojewódzkim
Ośrodku Animacji Kultury w Białymstoku, mieszczącym się w
pobliżu Pałacu Branickich.
Spotkanie rozpoczęło się występem zespołu ludowego
„Klekociaki” z miasteczka Boćki na Podlasiu, który na
wstępie powitał gości utworem "Masz, marsz Polonia".
Zespół był dumą obecnego na uroczystości wójta gminy Boćki
p. Stanisława Derehajły.
Wśród przybyłych licznie gości znaczna część
przedstawicieli samorządu wywodziła się z środowiska szlachty
Mazowsza i Podlasia m.in.: p. Józef Mioduszewski h. Ostoja –
poseł na sejm RP z woj. podlaskiego, p. Jacek Bogucki h. Krzywda
– starosta powiatu wysokomazowieckiego, p. Ryszard Pogorzelski
h. Krzywda – wójt gminy Kobylin Borzymy. Część gości
honorowych była jednocześnie członkami białostockiego
oddziału Związku Szlachty jak p. Jan Zalewski h. Junosza –
starosta siemiatycki, p. Krzysztof Tołwiński h. Ogończyk –
v-ce marszałek sejmiku województwa podlaskiego, p. prof. Witold
Czarnecki h. Prus III - Prezes Białostockiego Oddziału
Światowego Związku Żołnierzy AK, czy też p. Jan
Szrzedziński h. Leliwa – Prezes Białostockiego Oddziału
Polskiego Towarzystwa Ziemiańskiego.
Siedzą
w drugim rzędzie od prawej: p. Jacek Bogucki h. Krzywda –
Starosta wysokomazowiecki, p. Jan Zalewski h. Junosza –
Starosta siemiatycki, NN., p. Stanisław Derehajło – Wójt
gminy Boćki, p. Józef Mioduszewski h. Ostoja - Poseł RP.
Rząd pierwszy: p. Krzysztof Tołwiński h. Ogończyk –
Wicemarszałek Sejmiku Województwa Podlaskiego, Wiceprezes
Białostockiego Oddziału ZSzP, p. Jerzy Wnorowski h. Rola, p.
Henryk Łupiński h. Ślepowron, p. Janusz Dąbrowski h. Rawicz.
Zarząd Główny Związku Szlachty Polskiej reprezentowany był
przez sekretarza - p. Marcina Forkiewicza h. Sas. W spotkaniu
udział wzięły również delegacje oddziałów: z Krakowa w
osobie Pani Prezes Norberty Tendery z Mocarskich h. Łada i
Warszawy, reprezentowanego przez Pana Prezesa Krzysztofa
Orłowskiego h. Lubicz oraz sekretarza oddziału – p. Henryka
hr. Grocholskiego h. Syrokomla.
Sala
wypełniła się gości „po brzegi”.
Na pierwszym planie Sekretarz Zarządu Głównego ZSzP p. Marcin
Forkiewicz h. Sas, Pierwszy rząd od prawej - Prezes Krakowskiego
Oddziału ZSzP p. Norberta Tendera z Mocarskich h. Łada, rząd
drugi od prawej – sekretarz Oddziału ZSzP w Warszawie p.
Henryk hr. Grocholski h. Syrokomla oraz Prezes Oddziału p.
Krzysztof Orłowski h. Lubicz.
Na wstępie
głos zabrał Prezes Oddziału ZSzP w Białymstoku p. Łukasz
Lubicz-Łapiński h. Lubicz, podsumowując rok działalności
oddziału i przedstawiając jego minione inicjatywy. O planach
rozwoju białostockiego oddziału oraz o roli szlachty na
Podlasiu mówił Wiceprezes p. Krzysztof Tołwiński h.
Ogończyk.
Następnie wystąpił p. Marcin Forkiewicz h. Sas – Sekretarz
ZSzP podkreślając zasługi Zarządu Oddziału w rozwoju
organizacji w tej części kraju. Na ręce Prezesa i V-ce Prezesa
Oddziału przekazane zostały listy gratulacyjne podpisane przez
członków Zarządu Głownego w Gdańsku. Kolejną uroczystą
chwilą było wręczenie legitymacji nowym przyjętym członkom.
Pan Edward Brzozowski h. Korab odbiera legitymację członkowską.
Wręczenie legitymacji Panu Edwardowi Łapińskiemu h. Lubicz z Łap
Kolejnym punkt spotkania dotyczył dziedzictwa kulturowego
regionu podlaskiego w dziedzinie kulinarnej. Lokalni wytwórcy
tradycyjnych potraw i przetworów prezentowali swoje wyroby
odkrywając przed zgromadzonymi gośćmi rąbek tajemniczych
receptur, przekazywanych w rodzinie z pokolenia na pokolenie.
Wśród wielu potraw prezentowano słodkie ciasta, babki,
nalewki, jak również mięsa, narwiańskie kiszone ogórki,
kapustę, czy też charakterystyczną dla tego regionu kiszkę
ziemniaczaną przyrządzoną na kilka sposobów.
Pani
Suszko z Śliwna nad Narwią (córka p. Sabiny z Zajkowskich
Majtas - członkini białostockiego oddziału ZSzP) prezentuje
tradycyjne zakąski – kiszonego ogórka i kapustę
Pani Tołwińska h. Ogończyk z Dołubowa z własnymi specjałami – nalewką i ciastem.
Po prezentacji
wyrobów nastąpiła przerwa, podczas której można było
skosztować wszystkich przedstawianych smakołyków. Szczególnym
wzięciem cieszyły się pyzy, kiszka i chleb ze smalcem z
dodatkiem jabłka i cebulki. Na deser czekało ciasto drożdżowe
i szklaneczka podpiwku. Wolny czas umilał zespół
„Klekociaki”, dlatego też przerwa przedłużyła się z
planowanych 20 do 40 minut.
Drugą część uroczystości stanowiła mini sesja
popularno-naukowa poświęcona szlachcie północno-wschodniej
Polski. Przed pierwszym wystąpieniem głos zabrał, przybyły w
przerwie, p. prof. Józef Maroszek z Wydziału Historii
Uniwersytetu w Białymstoku. Pan profesor przekazał informację
o wydaniu książki dotyczącej historii gminy Trzcianne, terenu
zamieszkałego w znacznej części przez drobną szlachtę
podlaską oraz o rozpoczętych badaniach nad szlachecką gminą
Szepietowo na Podlasiu. Nowa książka być może wydana zostanie
jeszcze w tym roku staraniem tamtejszej gminy.
Prof. Józef Maroszek przedstawia informacje o swoich aktualnych badaniach.
Jako pierwszy z referatem wystąpił p. Tomasz Jaszczołt h. Awdaniec – znawca historii szlachty podlaskiej. Dzięki jego wystąpieniu nt. „Źródeł do badań nad genealogią szlachty z. drohickiej i mielnickiej” zebrani mieli możliwość poznać szczegóły tragicznej historii dokumentów podlaskich, które w znacznej części uległy zagładzie podczas wielu wojen i zawieruch lub znalazły się w ich wyniku poza granicami dzisiejszego państwa. Drugi referat pt. „Genealogia rodziny na tle genealogii parafii Rozbity Kamień w ziemi drohickiej na Podlasiu” przedstawił p. Zbigniew Wąsowski genealog zajmujący się historią rodzin Południowego Podlasia, w szczególności rodzimej parafii Rozbity Kamień. Poszukiwania rodzinnych historii doprowadziły do powstania wielkiej bazy metrykalnej, którą p. Wąsowski przez wiele lat badał i poszerzał. Wynikiem końcowym poszukiwań było spisanie wszystkich metryk parafialnych od zachowania się ksiąg do czasów współczesnych (lata 1631-1900) i ułożenie ich według poszczególnych miejscowości i rodzin.
Pan Zbigniew
Wąsowski prezentuje zebranym dokumentację dotyczącą
genealogii swojej rodziny
W przerwie między referatami na stoisku Związku można było
nabyć pismo Verbum Nobile, książki z dziedziny genealogii i
historii regionu: Ł. Lubicz Łapiński – „Łapy i ich
mieszkańcy. Zaścianki Łapińskich w XV-XVIII w.”, T.
Jaszczołt, „Gmina Grodzisk k. Siemiatycz. Dzieje ziemi i
mieszkańców”, Z. Wąsowski, „Monografia parafii Rozbity
Kamień na Podlasiu”.
Stolik z
publikacjami historycznymi i informacjami o Związku Szlachty
Polskiej. Od lewej: p. Ryszard Wiszowaty h. Pierzchała, p. Agata
Lubicz-Łapińska, p. Emilia Kulesza h. Ślepowron
W ostatniej części spotkania można było wysłuchać
referatów dotyczących szlachty z wschodnich części obecnego
województwa. Pan Przemysław Czyżewski w wystąpieniu
„Polonizacja nazwisk drobnej szlachty grodzieńskiej w XVI-XVII
w.” przedstawił interesujące zjawisko przechodzenia szlachty
grodzieńszczyzny z nazwisk o formach zakończonych formantem
–wicz na typową polską formę z końcówką –cki, –ski. Z
kolei p. Artur Konopacki próbował odpowiedzieć na postawione
przez siebie pytanie problemowe "Czy Tatarzy byli
szlachtą?", przez ukazanie zawiłego systemu prawnego
panującego w środowisku Tatarów Polskich w XVI-XVIII w.
Pan Artur
Konopacki herbu własnego
Spotkanie
zakończyło się o godz. 16:00 deklaracją Prezesa, iż
inicjatywy przybliżające nam kulturę i historię szlachty
polskiej będą odbywać się częściej, ponieważ Oddział ZSzP
w Białymstoku planuje od okresu letniego rozpoczęcie
„Wieczorków Szlacheckich” na których ta tematyka będzie
poruszana.
Łukasz
Lubicz-Łapiński
Prezes
Oddziału ZSzP w Białymstoku
2-07-2005