Wyjazdowe
zebranie Oddziału Chełmskiego ZSzP
Tarnogóra - Stryjów, 20 maja 2006 r.
O godz. 11.00 przed pałacem wybudowanym w 1840 r. przez gen. Józefa Czyżewskiego
herbu Drya spotkał się Oddział Chełmski Związku Szlachty Polskiej. Wszystkich
przywitała Prezes Oddziału p. Izabela Maria Michalska de domo Czyżewska h. Drya.
Po powitaniach grupa
przeszła do kościoła parafialnego p.w. Św. Zofii, gdzie odprawiona została Msza
Św. w intencji zmarłych
i żyjących Czyżewskich, oraz wszystkich związanych z rodem, a rozrzuconych po
całym świecie.
Mszę Św. odprawił i homilię wygłosił ks. prof. Jerzy Antoni Czyżewski, którego Ojciec pozostał na ziemi dziś należącej do Białorusi (3).
Po mszy Prezes Oddziału objaśniła pokrewieństwa wzajemne członków rodu Czyżewskich upamiętnionych na epitafiach w kościele w ilości 10, oraz skoligaconych z rodem Koźmianów, Załęskich i Smorczewskich. Rafał hr. Smorczewski - wnuk Z. Czyżewskiej, syn E. Obertyńskiej jest ostatnim właścicielem Tarnogóry.
Następnie udano się na cmentarz, gdzie przy grobowcu Czyżewskich młodzież w osobach Jakuba Czyżewskiego h. Drya – student, oraz goście: Ewelina Kuźma - studentka historii UMCS w Lublinie i Elwira Sitarz - uczennica I LO im. Stefana Czarnieckiego w Chełmie złożyli kwiaty i zapalili znicze. Modlitwę za zmarłych poprowadził ks. Czyżewski.
Wracamy do pałacu i
zwiedzamy otoczenie. Od strony baszty porządki i kort tenisowy, dalej taras
powracający do pierwotnego stanu i widok na rzekę Wieprz.
Przed wejściem spotkanie
z dyrektorem szkoły w Tarnogórze, który wiele robi by zachować zabytek. Rozmowa.
W oddali widać dobrze zachowaną oficynę i wjazd do pałacu.
Wchodzimy do wnętrza i w holu na kominku, gdzie pierwotnie był herb Drya, teraz jest przywieziona rzeźba herbu dłuta p. Wiesława Piaseczyńskiego członka PTZ o/Lublin. W holu na pytania odpowiada p. Eugenia Tolejko dawniejsza pracownica dworu. Obserwuje p. Tomasz Tuszewski obecny właściciel Maszowa - majątku sąsiadującego z Tarnogórą.
Ta sama sala przed 1939 r. Reprodukcja
zdjęcia z dzieła R. Aftanazego, "Dzieje rezydencji na dawnych kresach
Rzeczypospolitej", t. 6.
Następnie przechodzimy po pokojach, o których dawnym wyglądzie i znaczeniu opowiada p. Gienia, by przejść do salonu i tam w dzisiejszej sali fizyczno - komputerowej zasiąść do skromnego poczęstunku, podczas którego o historii rodu Czyżewskich i związku z Tadeuszem Kościuszką opowiada p. Prezes. Na stolikach komputerowych wystawiono dokumenty Oddziału, zdjęcia i korespondencję.
Na wniosek p. Prezes
zostaje wyłoniony 3 osobowy zespół Kapituła im. Królowej Jadwigi przy Oddziale
Związku Szlachty Polskiej w Chełmie, w składzie:
1. ks. J. Antoni Czyżewski,
2. p. Jakub Czyżewski,
3. p. Ewelina Kuźma - historyk
i z urzędu Prezes, p. Izabela Michalska z Czyżewskich
Kolegium będzie typowało
osoby, które otrzymają stypendium im. Królowej Jadwigi. Pierwsze stypendium w
dniu 1 czerwca ma otrzymać p. Elwira Sitarz, uczennica I Liceum
Ogólnokształtcącego im. Stefana Czarnieckiego w Chełmie. Liceum przygotowało
ostatnio zjazd absolwentów i uczennic II żeńskiego LO im. Królowej Jadwigi w
Chełmie. Żeńskie liceum po połączeniu z I LO męskim zostało przez niego
wchłonięte. To liceum ukończyła p. prezes Oddziału, wówczas Izabela Maria
Stanisława Czyżewska. Zdawała maturę 50 lat temu w 1956 r., a dziś ufundowała to
stypendium.
Następnego stypendystę
wytypuje Dyrekcja Szkoły w Tarnogórze według kryterium ustalonego przez Kapitułę
powołaną w podzięce za udostępnienie nam pałacu oraz starania, by jego otoczenie
powróciło do pierwotnego stanu sprzed 1939 r.
Później wyjechano do
Stryjowa - rodowego majątku Smorczewskich (błąd w nazwisku na tablicy).
Zdjęcie Stryjowa z około 1914 r.
Reprodukcja zdjęcia z dzieła R. Aftanazego, "Dzieje rezydencji na dawnych
kresach Rzeczypospolitej", t. 6.
Oto obraz bramy, gdzie kiedyś chlubiły się wyglądem dwa herby, herb Rawicz rodu Smorczewskich i herb Drya - rodu Czyżewskich.
Oto fotograficzny zapis wycieczki:
Nasza grupa, która pierwsza przyjechała
widok na całość pałacu od frontu
To samo miejsce ok 1914 r.
\Reprodukcja zdjęcia z dzieła R.
Aftanazego, "Dzieje rezydencji na dawnych kresach Rzeczypospolitej", t.
6.
I dzisiaj:
Przechodzimy do spichlerzy są w lepszym stanie niż pałace:
Dyskusja na drodze po
skończeniu zwiedzania w Stryjowie.
Dwa majątki rodowe i dwie
szkoły, a jakże odmienny widok… Wierzymy, że idea stypendium dla uczennicy z
Chełma i z Tarnogóry będzie naszym wkładem w wychowanie pokolenia, które będzie
znało historię swoją i Narodu oraz szanowało dorobek pokoleń.
Izabela Michalska z Czyżewskich herbu Drya
Prezes Oddziału ZSzP
w Chełmie
11-VI-2006