Kazimierz (Janota) Bzowski 
RODZINA JANOTÓW BZOWSKICH

Dwuczłonowe nazwisko Janotów Bzowskich posiada w swym brzmieniu nie przydomek lub herb "Janota" lecz właściwe, prastare nazwisko rodowe pochodzące od najstarszego, znanego z zapisków przodka - Jana z Bzowa, zwanego Janotą.
Jego potomkowie przybierali to samo nazwanie rodowe Janotów z Bzowa czyli Bzowskich.

Najstarsze dane bibliograficzne datują się z roku 1388 i zawarte są w "Rokach nadwornych i królewskich od r.1388 do roku 1529." Obecnie, jak i większość dokumentów rodowych, znajdują się one w Bibliotece Polskiej Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie, pod  nr. archiwalnym 13/78.

Dużą część autentycznych dokumentów: listów, nadań królewskich itp. wywieziono tuż przed II wojną światową do Anglii 
i złożono jako depozyt w King's Library w Londynie.

Jak podaje nr 1 bezprecedensowego wydawnictwa rodowego p.t. "Łącznik Rodzinny" ze stycznia 1937r :

"Już w końcu XIV i w ciągu XV wieku byli Janotowie Bzowscy bardzo licznie rozrodzeni. Dla odróżnienia między sobą przyjmowali różne przydomki i herby, mimo że wszyscy pochodzili z jednego gniazda. I tak używali Bzowscy herbów : Kucza, Pilawa, Turzyma, Ostoja i Nowina" . W początku XVIII wieku wspólny przodek żyjących obecnie Janotów Bzowkich - Józef Felicjan Janota Bzowski - przyjął herb Nowina. 


Herb Nowina (ze zbiorów Muzeum Brytyjskiego)

Wiele gałęzi rodowych Janotów Bzowskich używało też przydomków jak: Szop, Stachniewicz, Wojsza (Woysza) i Panek. Jednakże rodziny używające ich wygasły przed końcem XVIII wieku.

W Galerii Portretu w zbiorach wilanowskich znajduje się portret trumienny Stanisława Woyszy z Bzowa, Podstolego Smoleńskiego z datą jego śmierci "luty 1677".


Stanisław Woysza, Podstoli Smoleński (Galeria Portretu w Wilanowie)

Wspomniany Józef Felicjan Janota Bzowski urodzony w 1704 roku, po piastowaniu kilku królewskich urzędów dworskich został mianowany burgrabią zamku wawelskiego w Krakowie. Po jego śmierci w roku 1769 kolejnym burgrabią Wawelu zostaje w roku 1775 do 1785 Hiacynt (Jacek) Janota Bzowski, jednocześnie marszałek koła szlacheckiego stanu rycerskiego i kawaler Orderu Św. Stanisława. Po nim, trzecim z kolei burgrabią Wawelu już do czasów Wolnego Miasta Krakowa, został Jan Janota Bzowski. Dzięki tym trzem Janotom Bzowskim kolejno sprawującym najwyższy urząd na dworze królewskim - ich potomkom przysługuje tytuł hrabiowski. Potwierdzenie go uzyskał już w wieku XX-tym, w roku 1912 Władysław Janota Bzowski, nadporucznik gwardii c.k. Austrii i jednocześnie adiutant żony cesarza Austrii Franciszka Józefa, cesarzowej Zyty.

Władysław J-B był na początku XX wieku pierwszym mężem Marii Kossak, córki Wojciecha, poźniejszej Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej. Małżenstwo to zostało unieważnione z winy żony. Władysław Janota Bzowski w latach przed II wojną światową był przez pewien czas dowódcą VIII Pułku Ułanów Księcia Józefa Poniatowskiego. W czasie okupacji niemieckiej był dowódcą Armii Krajowej województwa krakowskiego. Został aresztowany przez Gestapo we wrześniu 1944 r. i stracony w Gross Rosen w pierwszych dniach maja, na 5 dni przed końcem wojny.

Rodzina Janotów Bzowskich założyła swój związek rodowy w roku 1923. Od stycznia 1937 do kwietnia 1939 ukazywało się wydawnictwo pod nazwą "Łącznik Rodzinny Janotów Bzowskich herbu Nowina". Przed wkroczeniem Niemców do Warszawy w 1939 r. cały nakład został spalony, z wyjątkiem tych egzemplarzy, które zostały uprzednio przekazane do biblioteki Muzeum Brytyjskiego w Londynie. W roku 1978 reaktywowano to wydawnictwo, wydając czwarty numer z datą "1978-Londyn".

Redaktorem tego unikalnego wydania z 1978 r. był Jan Janota Bzowski, stale zamieszkały w Londynie, gdzie zmarł w 2001r. i pochowany został w maju tego roku na cmentarzu służewieckim przy kościele św. Katarzyny w Warszawie.

W posiadaniu rodu Janotów Bzowskich do reformy rolnej w 1945 roku były liczne dobra ziemskie. Ich dziedzicami były różne gałęzie rodu wywodzącego się od Józefa Felicjana . Majątki ziemskie znajdowały się głównie w województwie krakowskim, kieleckim oraz na dawnej Białorusi w granicach Państwa Polskiego, w pobliżu Wołkowyska.. W XIX i do początków XX wieku dobra te leżały w obrębie dwóch zaborów : austriackiego i rosyjskiego.

Autor niniejszej publikacji podpisujący się "Kazimierz Bzowski" jest w trzecim pokoleniu potomkiem Stefana Janoty Bzowskiego, właściciela majątków ziemskich Gorzków i Goryczany, położonych w woj. kieleckim w zaborze rosyjskim, tuż przy granicy z zaborem austriackim. Stefan Janota Bzowski odkrył na terenie swojej posiadłości w połowie XIX wieku pokłady rudy cynkowej. Chcąc je eksploatować, jako młody człowiek udał się w roku 1862 do miasta Liege w Belgii na tamtejszy Uniwersytet na studia górnicze. Tam zastał go wybuch Powstania 1863 r. Będąc dobrze uposażonym - kupił z fabryki Fabrique Nationale w Belgii kilkadziesiąt szybkostrzelnych karabinów z amunicją, przeszmuglował je przez Prusy i Austrię do granicy swojego majątku i wstąpił razem z bronią jako ochotnik do oddziału płk. Nullo operującego w województwie kieleckim, używając jako pseudonimu swojego nazwiska rodowego" Janota". Po upadku powstania - wrócił tą samą drogą via Austria i Prusy do Belgii, tam zdał jako ekstern egzamin na tytuł inżyniera górnika z zapisem w dyplomie, że studiował w latach 1862 do 1865 i najspokojniej, legalną drogą wrócił do Gorzkowa. w województwie kieleckim. Zaprzestał wówczas używania rodowego nazwiska, gdyż Rosjanie szukali tajemniczego "Janoty", który uzbroił cały oddział jazdy, mocno ich bijącej dzięki nowoczesnej na owe czasy broni. Nie znaleźli go, dzięki czemu uniknął zsyłki na Sybir i ocalił majątki od rekwizycji.


Ojciec autora, Kazimierz Bzowski
Prezes Sądu Najwyższego, zm. w 1958 r.

Syn wspomnianego Stefana, a ojciec Autora, Kazimierz Bzowski 
był znanym przed wojną prawnikiem. awansującym na drodze 
sądowniczej aż do stanowiska sędziego Sądu Najwyższego. 
Tuz po II wojnie światowej wrócił na swoje stanowisko. 
Zmarł w roku 1958 jako zastępca Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego. 
W swojej karierze był również Przewodniczącym Najwyższego Trybunału 
Narodowego, instytucji przeznaczonej do sądzenia zbrodniarzy wojennych. 
W tej służbie, w roku 1946 skazał na śmierć Gauleitera ("Wielkorządcę") 
kraju Warty - Greisera - kata Wielkopolski

W chwili obecnej rodzina Janotów Bzowskich posiada swych członków w wielu krajach świata. Stosunkowo wielu mieszka w Anglii, w Afryce Południowej, a także w Niemczech i Australii.

Po II wojnie światowej , gdy wskutek reformy rolnej zmienił się stan majątkowy Rodziny wielu jej członków uzyskało wyższe wykształcenie techniczne i medyczne. Obecnie, po stratach wojennych, Rodzina na powrót się rozrosła i liczy ponad stu członków.

Powrót

29/12/2001