Mirosław Pisarkiewicz
Kolegiata w Sieradzu - herb Krzywda Pogorzelskich

Na tylnej ścianie jednej z kaplic sieradzkiej kolegiaty umieszczona jest na zewnętrznym ceglanym murze piaskowcowa płyta z herbem Krzywda. Pod nią umieszczono drugą z wyrytym rokiem "1935" i powtórzonymi z herbu inicjałami "X.W.P.". Są to inicjały księdza Walerego Pogorzelskiego (1870 - 1941) inicjatora renowacji  i rozbudowy sieradzkiej kolegiaty o zakrystię i kaplicę Najświętszej Marii Panny, na której umieszczono tablicę z herbem.  Ks. Walery Pogorzelski urodził się w Wiktorowie w Ziemi Gostyńskiej w majątku rodziców (część publikacji podaje, że był to Przyborów). Jego ojcem był Aleksander Pogorzelski, a matką Wiktoria z Golędzinowskich. Przodkowie księdza brali udział w powstaniach  i wojnach o wolność Polski. Pogorzelscy wywodzili się z Mazowsza. Od średniowiecza nosili herb Krzywda, który ks. Walery umieścił na dobudowanej przez siebie kaplicy NMP sieradzkiej kolegiaty.  Ks. W. Pogorzelski ukończył w 1892 r. włocławskie seminarium duchowne i w 1893 r. otrzymał święcenia kapłańskie. Jako diakon podjął pracę duszpasterską w Opatówku, następnie był wikarym w Raciążku i Kruszynie. Pierwsze samodzielne probostwo otrzymał w Starokrzepicach. Miał wówczas 26 lat.

          Później pracował w Przyrowie i Pajęcznie. Wszędzie angażował się w działalność oświatową i społeczną. Nominację na proboszcza i dziekana sieradzkiego otrzymał w 1922 r. Objął tę funkcję w 1923 r. Długa jest lista jego zasług dla dekanatu sieradzkiego i parafii kolegiackiej. Warto wspomnieć, że uratował portal sieradzkiego zamku, który z jego inicjatywy wmontowano w ścianę kolegiaty. Napisał i wydał w 1927 r. monografię Sieradza - jak dotąd jest to jedyne tego typu dzieło w mieście. Zostawił także po sobie ciekawe pamiętniki "43 lata w kapłaństwie". 
Ks. Walery Pogorzelski umarł 12 lutego 1941 r. i spoczął na sieradzkim cmentarzu. Był nie tylko długoletnim proboszczem sieradzkiej fary i dziekanem sieradzkim, ale także kanonikiem kaliskim, papieskim prałatem domowym i tajnym szambelanem Jego Świątobliwości.
          W Sieradzu niewielu ludzi łączy herb Krzywda z kaplicy NMP z ks. Pogorzelskim. Natomiast większość ludzi doskonale pamięta tę niezwykle zasłużoną postać - wybraną ostatnio najznakomitszym mieszkańcem Sieradza XX wieku. Pamięć o księdzu - sarmacie jest nad Wartą wciąż żywa.

Powrót

12/05/2003