Cmentarz rzymskokatolicki w Iwanowicach

          Iwanowice – wieś położona w województwie wielkopolskim, w powiecie kaliskim, w gminie Szczytniki powstała prawdopodobnie na pocz. XIII wieku, kiedy to w latach 1212 - 25 kasztelanem kaliskim był rycerz Iwan, syn komesa Pawła z Końskiego, z rodu Odrowążów.
          W 1294 roku w Iwanowicach istniał już kościół.  Pierwsza wzmianka o miejscowości zawarta pochodzi z akt ziemskich sieradzkich z 1392 roku, które wymieniają Victora de Iwanowic z synami Mateuszem i Świętosławem.
          W 1460 roku na prośbę Bartłomieja Gruszczyńskiego, podkomorzego sieradzkiego, Kazimierz Jagiellończyk lokował miasto Iwanowice na prawie magdeburskim. Gruszczyńscy byli jego właścicielami od pocz. XV wieku do pocz. XVI wieku, kiedy przeszło w ręce Potworowskich. Od 1574 roku do pocz. XVIII wieku należało do Zakrzewskich, a  od 1 poł. XVIII wieku do Chlebowskich. Następnie stało się własnością Lanckorońskich, a od końca XVIII wieku i na pocz. XIX wieku należało do Wężyków. W 1869 roku Iwanowice straciły prawa miejskie.
          Kościół św. Katarzyny zbudował Barłomiej Gruszczyński ok. 1460 roku W XVII wieku powiększono go o barokową kaplicę św. Barbary fundacji Marianny Potworowskiej. Pod kaplicą  znajduje się krypta grobowa Gruszczyńskich. W jednym z ołtarzy umieszczono obraz św. Anny, a pod nim obraz Jezusa Miłosiernego z MB Bolesną. U dołu widoczna jest postać fundatora, którym był bp Jan Gruszczyński herbu Poraj.

          W kruchcie umieszczona jest gotycka kropielnica kamienna z datą "1464" i herbem Poraj Gruszczyńskich.

          Na ścianach nawy znajdują się kamienne nagrobki renesansowe Pawła i Katarzyny Potworowskich, dziedziców Iwanowic. Paweł, podkomorzy ziemi kaliskiej, zm. 1 XI 1595 roku, a jego żona w rok później. Monumentalny grobowiec z ciosanego kamienia zdobiony jest herbami Dębno, nieczytelnym, Topór i Korab, w zwieńczeniu h. Szeliga, Jastrzębiec, Nałęcz i Lubicz. W pobliżu chóru – płyta z ciemnego marmuru przedstawia rycerza w zbroi. Wyryty napis głosi, że jest to nagrobek Jana Baranowskiego, wojewody sieradzkiego. Trzeci nagrobek, z piaskowca, z XVI/XVII wieku przedstawia rycerza w zbroi i niewiastę - rzeźba przedstawia Dobrogosta Potworowskiego, sędziego ziemskiego kaliskiego h. Dębno i jego żonę h. Korab. Tablice epitafijne czczą pamięć ur. w Iwanowicach ks. prymasa Jana Gruszczyńskiego oraz o. Augustyna Kordeckiego.
          Cmentarz parafialny położony jest około 1 km na południowy – zachód od kościoła. W głównej alei znajdują się grobowce i groby okolicznych ziemian. Spoczęli tu (grobowiec z otynkowanej cegły z tablicą N. Gałczyńskiego z przodu i marmurową z nabijanymi literami J. Polaskiego z tyłu):

Nikodem Gałczyński
Dziedzic wsi Iwanowice
(l. 62 - † 21 XI 1901 
Józef Pokora – Polaski
(l. 64 - † 26 VII 1889?)

          Neobarokowy grobowiec z otynkowanej cegły zwieńczony kutym krzyżem. Z przodu umieszczono marmurowe tablice z napisami:

Zbigniew Sęp – Szarzyński
(l. 21 - † 15 I 1924) 
Michał Sęp – Szarzyński
(l. 39 - zm. w Szczytnikach 7 I 1916)

          Przy końcu alei głównej znajduje się piaskowcowy pomnik w formie sarkofagu z rzeźbionymi narożnikami. Inskrypcję odkuto wypukle. Pochowana została tutaj: 

Wiktoria z Saryusz – Zielińskich
Janczewska
(l. 58 - † 31 VII 1913)

Na epitafium umieszczono formułę: „Matce i żonie”.

Powrót

24-07-2007
18-11-2007 (dodano zdjęcia)