Mirosław Pisarkiewicz - Cmentarz rzymskokatolicki w Stolcu

Stolec - cmentarz rzymskokatolicki

Stolec jest niewielką wsią położoną w powiecie sieradzkim około ośmiu kilometrów na wschód od Złoczewa. Opodal eklektycznego kościoła św. Wawrzyńca wzniesionego w 1912 r. znajduje się cmentarz rzymskokatolicki.

		Charakterystycznym obiektem jest położony około 50 metrów od wejścia przy alei głównej grobowiec "Familii Olszowskich". Z literatury (Jan Milczarek, Dzieje Złoczewa, Złoczew 1987) wiadomo, że Olszowscy byli właścicielami położonego obok Stolca majątku w Niechmirowie (Niechmierowie). Grobowiec Olszowskich to monumentalna budowla składająca się z wysokiej krypty, którą okala dobrze zachowana balustrada z żeliwa. Z przodu budowli kryptę wieńczy pomnik z piaskowca. Na cokole umieszczono przestrzenny łuk zakończony dwuspadowym daszkiem piaskowcowym. Wewnątrz łuku ustawiono piaskowcową rzeźbę figuratywną przedstawiającą postać kobiety wspartej o fragment kolumny.

Nad łukiem umieszczono centralnie dwie tarcze herbowe z klejnotami. Wypukłorzeźbione tarcze przedstawiają prawdopodobnie herby małżonków Olszowskich. Niestety, brak szczegółowej tablicy epitafijnej uniemożliwia identyfikację osób - istnieje tylko ogólnikowa inskrypcja o nazwisku rodziny spoczywającej w grobowcu. Na prawym kartuszu umieszczono stylizację lub odmianę herbu Prus II - kosy nie są połączone u dołu. Natomiast lewy kartusz ukazuje ozdobnie odkuty herb Bożeniec. Jak wynika z epitafium grobowiec powstał w 1876 roku.

Na bokach łuku umieszczono putta a z przodu rozety. Pod puttami, po obu stronach wykuto inskrypcje:

z lewej:
"Mateusz Kisiel Kiślański/ mieszkał w Warszawie/ umarł w Niechmierowie (Niechmirowie)/ 22 lipca 1847/ lat 59"

z prawej:
"Karol Kisiel Kiślański/ właściciel dóbr Czernice/ zmarły w Wolnicy/ 22 stycznia 1857/ lat 69".

Bliżej bramy przy alei głównej, po jej lewej stronie znajduje się nagrobek z piaskowca z wypukłorzeźbionym epitafium w formie arkusza papieru, na którym wypukłorzeźbiony liść palmowy i krzyż. Spoczął tu Jan Hegner de Rezelfeld (l. 73 - + 26 VI 1905) - Rzeczywisty Członek "Papiezkiej" Akademii Umiejętności.

		Na lewo od bramy, w bocznej alejce biegnącej wzdłuż muru, po jej prawej stronie, na rogu znajduje się rozbity pomnik z piaskowca. Wielostopniowa eklektyczna podstawa pozbawiona jest epitafium, które leży oddzielnie za pomnikiem. W romańskim łuku odkuto inskrypcję dla Konstantego Grabskiego (l. 51 - + 8 XI 1898) - obywatela ziemskiego, właściciela majątków Gronów i Biała.